สถิติผู้เยี่ยมชม

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterวันนี้113
mod_vvisit_counterเมื่อวาน200
mod_vvisit_counterสัปดาห์นี้872
mod_vvisit_counterสัปดาห์ที่แล้ว1416
mod_vvisit_counterเดือนนี้6479
mod_vvisit_counterเดือนที่แล้ว6361
mod_vvisit_counterรวมทั้งหมด84211

We have: 4 guests online
Your IP: 54.196.162.238
 , 
Today: ก.ค. 31, 2014
โคมล้านนา PDF พิมพ์ อีเมล
เขียนโดย นางสาวเบ็ญจรัตม์ มาประณีต   
วันอังคารที่ 12 กุมภาพันธ์ 2013 เวลา 07:06 น.

โคมล้านนา
 

โคมล้านนามีประวัติความเป็นมาจากหลักฐานภาพโคมบนผืนผ้าพระบฏ ตั้งแต่สมัยพระเจ้าติโลกราช จากนครเชียงใหม่ ๕๐๐ ปีมาแล้ว กรมศิลปากรพบผ้าพระบฏที่วัดดอกเงิน จ.เชียงใหม่ เมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๑ ประมาณอายุเก่าเกินกว่า ๕๐๐ ปี จากหลักฐานอันยาวนานและมีรูปแบบที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของตนเอง โดยเป็นโคมโครงไม่ไผ่หักที่ต้องใช้ไม้ไผ่ปล้องยาวที่ขึ้นเฉพาะในภาคเหนือหรือในแผ่นดินล้านนาเท่านั้น หุ้มด้วยกระดาษสาหรือฝ้ายทอมือจากล้านนาประดับลวดลายตัดฉลุกระดาษด้วยกรรไกร ซึ่งแต่ละลวดลายที่ประดับล้วนมีความหมายเป็นมงคล เพื่อเป็นพุทธบูชาและบูชาบุคคลที่ควรบูชา

โคมล้านนามี ๒ แบบ เช่น โคมแขวนใช้จุดเน้นพุทธบูชา หรือประดับศาสนสถาน และโคมลอย จุดแล้วปล่อยให้ลอยขึ้นไป การทำโคมของกลุ่มช่าง แต่ละท้องถิ่นจะต่างกันไปตามความรู้ที่ได้รับสืบทอดกันมา และมีรูปแบบตามความนิยมของชุมชน การทำโคมมีขั้นตอนหลัก ดังนี้ ๑) นำไม้ไผ่ปล้องยาว (ไม้เฮี๊ย) มาผ่าเป็นเส้นเล็กๆ ๒) นำมาหักเป็นวงและนำมาสอดไขว้กัน ทากาวและผูกด้วยตอกหรือเชือก ๓) ส่วนประกอบของโครงโคมมี ๓ ส่วนคือ ส่วนตัวโคม, ฐานโคมหู โคม ๔) นำส่วนประกอบทั้ง ๓ ส่วนมาประกอบกัน แล้วนำกระดาษสาหรือผ้ามาหุ้มโครงโคม ๕) นำกระดาษตะกั่วมาตัดเป็นเส้นเล็กๆ ยาวๆ ทากาวปิดรอยต่อของผ้าหรือกระดาษ ๖) ตัดลวดลายฉลุกระดาษด้วยกรรไกร ทากาวติดประดับบนตัวโคม ๗) ผูกเชือกด้านบนนำประทีปหรือเทียนตั้งไว้ด้านใน จุดไฟแขวนบูชา

กลุ่มผู้สืบทอดที่ยังทำกันอยู่ซึ่งนับว่าเป็นที่ตั้งของแหล่งผลิตใหญ่คือ หมู่บ้านเมืองสาตร หมู่บ้านสันทรายดอนจั่นด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองเชียงใหม่ กลุ่มผู้ปฏิบัติได้แก่ พ่อครูสิงห์แก้ว มโนเพ็ชร แม่ครูบัวไหล คณะปัญญา พ่อครูเสถียร ณ.วงศ์รักษ์ ครูเบญจพล สิทธิประณีต ครูจักรพันธ์ ไชยแปง ครูพลเทพ บุญหมื่น ครูนภดล เมืองมูล ครูอิชย์ แสงคำ ครูบายศรี แสงคำ และครูเฉลิมพล อาทิตย์สาม

ในปัจจุบันมีการพัฒนารูปแบบโคมล้านนาให้แตกต่างออกไปอีกเป็นจำนวนมากและยังมีการทำโคมเพื่อใช้ประกอบพิธีกรรมต่างๆอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งเป็นการประยุกต์ใช้ในการตกแต่งอาคารสถานที่ เพื่อให้เกิดความสวยงามได้บรรยากาศแบบล้านนา

แก้ไขล่าสุด ใน วันอังคารที่ 12 กุมภาพันธ์ 2013 เวลา 07:08 น.