|
|
 ความเป็นมา นับตั้งแต่การสถาปนา สำนักงานคณะกรรมการวัฒธรรมแห่งชาติ สำนักงานฯ ได้ดำเนินการในการศึกษาค้นคว้า อนุรักษส่งเสริม เผยแพร่ ฟื้นฟู และพัฒนาวัฒนธรรมโดยเฉพาะวัฒนธรรม พื้นบ้านมาอย่างต่อเนื่องตลอดมาโดยการกำหนดนโยบายยุทธศาสตร์ มาตรการโครงการ และกิจกรรมต่างๆ ที่จะตอบสนองต่อภารกิจดังกล่าว
ตั้งแต่ปี พ.ศ ๒๕๔๘-๒๕๕๑ สำนักงานฯ กำหนดให้มีโครงการ ภูมิบ้าน ภูมิเมืองขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดเก็บข้อมูลและจำทำฐานขัอมูลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม เรื่องและด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม จำนวน ๕๐๐ เรื่อง ในรูปแบบดิจิตอลทั้งเนื้อหา ภาพนิ่ง เสียง และภาพเคลิ่อนไหว นอกจานนี้ในปีงบประมาณ ๒๕๕๒ สำนักงานฯ ได้เริ่มจัดเก็บข้อมูลด้านมุขปาฐะเพิ่มขึ้นอีกสาขาหนึ่ง
เพื่อเป็นการต่อยอดการดำเนินงานโครงการภูมิบ้านภูมิเมืองสำนักงานฯ จึงกำหนดภารกิจในการปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมขึ้น โดยมีกิจกรรมสำคัญ คือ การขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม เพื่อเป็นหลักฐานสำคัญ
คือการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม เพื่อเป็นหลักฐานสำคัญของขาติและเป็นการส่งเสริมการมีส่วนร่ามของชุมชนให้ความภาคภูมิใจในวัฒนธรรม ของตนรวมทั้งเป็นการปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นและของชาติอันจะนำไปสู่การสร้างความรู้ ความเข้าใจเห็นคุณค่า ยอมรับในความหลากหลายทางวัฒนธรรม และการอยู่ร่วมกันอย่างมีสันติสุขของคนในสังคมต่อไป |
 ความหมายของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม หมายถึง องค์ความรู้หรือผลงานที่เกิดจากบุคคล/ กลุ่มชนที่ได้มีการสร้างสรรค์ พัฒนา สั่งสม สืบทอดและประยุกต์ใช้ในวิถีการดำเนินชีวิตมาอย่างต่อเนื่อง และสอดคล้องเหมาะสมกับสภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมของแต่ละกลุ่มชนอันแสดงให้เห็นถึงอัตลักษณ์ และความหลากหลายทางวัฒนธรรม
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประกอบด้วย ผลงานสร้างสรรค์ทางสถาปัตยกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม หัตถกรรม ศิลปะพื้นบ้าน ความรู้ ความสามารถ ทักษะ วิถีการปฏิบัติซึ่งแสดงออก ทางภาษา ศิลปะการแสดง งานช่างฝีมือ ความเชื่อ ประเพณี พิธีกรรม อาหาร เป็นต้น โดยที่สิ่งต่าง ๆ ดังกล่าว ได้ส่งผ่านและสืบทอดต่อกันมารุ่นต่อรุ่น เป็นแนวทางปฏิบัติ หรือในบางเรื่องเป็นเสมือนจิตวิญญาณที่ยึดถือ ร่วมกันของคนในสังคม รวมทั้งในบางเรื่องยังคงมีความงดงามและมีคุณค่าทางศิลปะสูงยิ่ง
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม จำแนกได้ ๖ สาขา ดังนี้
๑.มุขปาฐะและภาษาในฐานะพาหะของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม |
๒.ศิลปะการแสดง |
๓.ขนบธรรมเนียม ประเพณี พิธีกรรม และความเชื่อ |
๔.ความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล |
๕.งานช่างฝีมือดั้งเดิม |
๖.กีฬา การละเล่นพื้นบ้าน และศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว |
|
|
|
